Moerasandoorn

Moerasandoorn (Stachys palustris) is een plantensoort uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae).

Determinatie

Moerasandoorn is een vaste, kruidachtige plant die een hoogte kan bereiken van 60–80 cm. Ze vormt behaarde, holle, vierkante stengels. De tot 15 cm lange, sterk behaarde, getande bladeren zijn tamelijk smal lancetvormig tot langwerpig-ovaal en aan de voet enigszins hartvormig. De bladeren zijn tegenoverstaand en de bovenste zittend. Bij kneuzing geeft de plant een onaangename geur af. Moerasandoorn bloeit van juni tot oktober. Ze heeft 1,2–1,5 cm lange, purperen bloemen, waarvan de onderlip vaak roodachtig gevlekt is. Soms komen ook planten met witte bloemen voor. De bloemen hebben een zwak aromatische geur en staan met vier tot tien stuks in een schijnkrans. De glimmende, donkerbruine vruchten zijn nootjes en ongeveer 2,5 mm lang.

Ecologie

Moerasandoorn is vooral te vinden op zeer vochtige, eutrofe standplaatsen, zoals in langs sloten, rivieren en langs lagergelegen delen van akkerland. De plant verspreidt zich vegetatief met dunne wortelstokken waar aan het eind witte knolletjes zitten vergelijkbaar met aardappel. De bloemen worden door vele insecten bezocht, waaronder vliegen, bijen, hommels en vlinders, die zowel voor de nectar als voor het stuifmeel komen.

Syntaxonomie

In de syntaxonomie staat moerasandoorn te boek als kensoort voor de klasse van natte strooiselruigten.

Bijzonderheden

Vroeger werd de plant gebruikt als geneesmiddel voor sneden en wonden. De bladen hebben ontsmettende eigenschappen. Ook werd de wortel gebruikt voor oppervlaktebehandeling bij kneuzingen. De knolletjes werden vroeger soms gegeten.

Externe links

• Moerasandoorn in het Nederlands Soortenregister
• Verspreiding in Nederland volgens NDFF Verspreidingsatlas
• Kaarten met waarnemingen:

• België
• Nederland
• wereldwijd