WO Rik & Mon's
Nature.Guide

Zuurbes

Berberis vulgaris
Berberisfamilie (Berberidaceae)


(Alle credits en de rechten van de Wikipedia bron zijn van toepassing)

De zuurbes (Berberis vulgaris) is een struik die behoort tot de berberisfamilie (Berberidaceae). De struik komt van nature voor in Eurazië.

De hele struik inclusief de vruchten en zaden kan een lichte vergiftiging geven, desalniettemin worden de vruchten gegeten. De gifstof wordt berberine genoemd.

Kenmerken

De struik wordt 1–4 m hoog. Op de stengel zitten meestal in drie delen vertakte, 3–8 mm lange bladdoorns. De enkelvoudige bladeren zijn 2–6 cm lang en 1–2 cm breed met een gezaagd-getande rand en aan de onderkant lichtgroen.

De zuurbes bloeit in mei en juni met gele, 4–6 mm grote, geurende bloemen in 3–5 cm lange, hangende trossen. De helmhokjes springen aan de top met klepjes open, waardoor het stuifmeel vrijkomt.

De 7–10 × 3–5 mm grote vrucht is een niet-doorschijnende, eetbare bes, die rijpt van augustus tot oktober.

Ecologie

De struik komt voor op vrij droge en meestal kalkhoudende grond langs struikgewas en in bosranden.

Syntaxonomie

De zuurbes is een kensoort voor het liguster-verbond (Berberidion vulgaris).

Waardplant

De zuurbes is de tussenwaardplant voor zwarte roest (Puccinia graminis) en gele roest (Puccinia striiformis). Doordat op de zuurbes zich de generatieve fase afspeelt, vindt hier ook de genetische uitwisseling plaats. Daardoor kunnen er gemakkelijk nieuwe fysio's gevormd worden. Deze schimmel tast ook gewone tarwe en rogge aan. Op deze planten vindt alleen de vegetatieve fase plaats, waardoor op deze planten alleen door mutaties nieuwe fysio's gevormd kunnen worden, wat minder snel gaat dan bij genetische uitwisseling. In Frankrijk gaf de bestrijding van de zuurbes vanaf 1660 een heftige strijd tussen boeren en jambereiders, die de boeren van bijgeloof betichtten. Pas in 1865 werd wetenschappelijk vastgesteld dat de zuurbes de tussenwaardplant was. In vele delen van Europa was het verboden om de zuurbes aan te planten.

Toepassingen

Traditioneel werden in Europa de vitamine C-rijke bessen voor het maken van jam gebruikt. In landen als Iran worden de vruchten bij het koken gebruikt voor het kruiden van rijst, vis en vlees.

  • Zuurbes (Berberis vulgaris) op SoortenBank.nl (gearchiveerd) (gebaseerd op de Heukels23, dit is de voorlaatste uitgave)

Waar?

Familie(1)

WWW info


Verder zoeken
bl. Grootte bl. Vorm bl. Rand Takjes Bast Hoogte Zaden Zaad huis Bloem Bloem type Type Type
bl. Grootte  < 5 cm bl. Vorm  normaal bl. Rand  ongelijk Takjes  gedraaid Bast  ruw Hoogte  < 5 m Zaden Zaad huis  zacht Bloem Bloem type  anders Type  loof Type  struik
< 5 cm normaal ongelijk gedraaid ruw < 5 m zacht anders loof struik
0 Lijkt op (LA):
Barberry
Zuurbes
Sauerdorn
Vinettier
Crespino comune
Berberis vulgaris [L.]
Berberis vulgaris [L.]



Ecozone (biogeografische regio) instellen
select a region
© Copyright Nature.Guide Nederland 2024 door RikenMon tenzij anders aangegeven.